Rapamycine ook bekend als sirolimus is een immunosuppressief geneesmiddel dat behoort tot de klasse van mtorremmers. Het werkt door binding aan het intracellulaire eiwit fkbp12 die vervolgens interageert met het mechanistische doel van Rapamycine complex 1. Het mtorc1 complex reguleert celgroei proliferatie en metabolisme via signaalroutes. Door deze complexe Rapamycine te remmen vermindert de vertaling van eiwitten die celproliferatie en immuunactivering stimuleren. Deze remming leidt tot een afname van de proliferatie van t-celcellen en de productie van antilichamen, wat bijdraagt tot de immunosuppressieve effecten ervan. Klinisch wordt het geneesmiddel gebruikt om afstoting van orgaantransplantaties te voorkomen en om bepaalde maligniteiten zoals niercelcarcinoom te behandelen. Het heeft ook antiproliferatieve eigenschappen die vasculaire gladde spiercelgroei kunnen moduleren en de angiogenese kunnen beïnvloeden. Het algehele therapeutische effect komt voort uit de onderdrukking van signalerende cascades die immuunreacties en tumorcel overleving ondersteunen.

Rapamycine is een van nature afgeleide macrolide die functioneert als een immunosuppressieve stof door het richten van een cellulair eiwit bekend als mtor. Het geneesmiddel bindt aan fkbp12 waardoor een complex ontstaat dat downstream signaalroutes blokkeert die celgroei en immuunactivering stimuleren. Deze remming voorkomt de transcriptie van genen die nodig zijn voor de proliferatie van t-celcellen en de productie van cytokinen die centraal staan voor de afstoting van transplantaten en ontstekingsreacties. Klinisch wordt het gebruikt om transplantaattolerantie te handhaven na orgaantransplantatie en om bepaalde maligniteiten te behandelen die afhankelijk zijn van ongecontroleerde proliferatie. Naast transplantatie wordt het gebruikt voor het beheer van auto-immuunziekten, zoals lupus nefritis, waar overmatige immuunactiviteit beschadigd weefsel. Het therapeutische effect is het gevolg van de verstoring van mtor complex 1, die voedingssensoren en eiwitsynthese regelt de progressie van de celcyclus. Door deze routes te stoppen vermindert de medicatie de activering van immuuncellen en beperkt de uitbreiding van kankercellen. Het farmacokinetische profiel omvat orale absorptie met levermetabolisme en eliminatie die een aanhoudende systemische blootstelling ondersteunt die nodig is voor chronische therapie.

Rapamycine is een immunosuppressief geneesmiddel dat oorspronkelijk ontwikkeld is om afstoting van een orgaantransplantatie te voorkomen en later onderzocht voor gebruik tegen kanker en veroudering. Vaak voorkomende bijwerkingen zijn mondzweren en huiduitslag die kunnen optreden tijdens de vroege weken van de behandeling. Bloedonderzoek toont vaak verhoogde cholesterolspiegels en een verhoging van de triglycerideconcentraties die kunnen aanhouden terwijl de medicatie wordt genomen. Het geneesmiddel kan een vertraagde wondgenezing veroorzaken, wat betekent dat chirurgische incisies of snijwonden langer kunnen duren om te sluiten. Omdat Rapamycine mtor signalisatie remt, kan het glucosemetabolisme beïnvloeden, wat leidt tot een hogere bloedsuikerspiegel of nieuwe diabetes bij sommige patiënten. Sommige personen ervaren verminderde eetlust en gewichtsverlies als gevolg van gastro-intestinale ongemakken. Zelden is de medicatie gekoppeld aan interstitiële longveranderingen die verschijnen als subtiele littekenvorming op beeldvorming zonder duidelijke symptomen. Langdurig gebruik kan ook de immuunrespons onderdrukken waardoor gevaccineerde personen minder vaak een volledige beschermende antilichaamrespons ontwikkelen.

Rapamycine kan het immuunsysteem beïnvloeden door de activiteit van bepaalde witte bloedcellen te verminderen. Sommige mensen ervaren veranderingen in de lipidenspiegel in het bloed, zoals verhoogd cholesterol of triglyceriden. Het kan mondzweren of ontsteking van de voering in de mond veroorzaken. Af en toe kan het leiden tot zwelling van de handen of voeten als gevolg van vochtretentie. In zeldzame gevallen kan het de regulering van de bloedsuikerspiegel beïnvloeden en mogelijk de glucosespiegel verhogen. Deze effecten worden over het algemeen waargenomen tijdens de behandeling en kunnen per persoon verschillen.